ارباب‌ جمشیدیان

جمشیدیان‌ ، ارباب‌ جمشید، تاجرِ بنام‌، نخستین‌ نماینده زردشتیان‌ در مجلس‌ شورای ملی و از بنیانگذاران‌ بانک‌ ملی ایران‌. وی در ۱۲۶۷ در یزد به‌دنیا آمد. پدرش‌، بهمن‌، از زردشتیان‌ یزد بود (اشیدری، ج‌ ۱، ص‌ ۳۷۸؛ بامداد، ج‌ ۱، ص‌۲۸۰). ارباب‌ جمشید در یازده‌ سالگی در شعبه تجارتخانه ارباب‌ رستم‌ مهر در بروجرد مشغول‌ به‌ کار شد (شهمردان‌، ص‌ ۴۳۳) و تا بیست‌ سالگی در آنجا کار کرد، سپس‌ تجارتخانه کوچکی در بروجرد و بندرعباس‌ ایجاد نمود و به‌ تجارت‌ پارچه‌ و پوشاک‌ پرداخت‌ و با رونق‌ یافتن‌ کارش‌، فعالیتهای خود را به‌ سمت‌ شمال‌ کشور و به‌ویژه‌ تهران‌ گسترش‌ داد (مهرفر، ۲۰۰۶).

او در تهران‌، در سرای مشیرخلوت‌، به‌ تجارت‌ و صرافی پرداخت‌ (اشیدری، همانجا) و در ۳۵ سالگی شعبه‌های متعددی در بازار تهران‌ دایر کرد. با اینکه‌ بازار تهران‌ مرکز تجاری انحصاری مسلمانان‌ محسوب‌ میشد، وی به‌سبب‌ حسن‌ شهرت‌ و رفتار مناسب‌ توانست‌ به‌ کار خود ادامه‌ دهد (مهرفر، ۲۰۰۶). او به‌تدریج‌ از تجار عمده‌ و بنام‌ شد و شعبه‌هایی از تجارتخانه خود در اصفهان‌، بم‌، بندرعباس‌، بوشهر، رشت‌، رفسنجان‌، سیرجان‌، شیراز، قزوین‌، قم‌، کاشان‌، کرمان‌، همدان‌ و یزد دایر کرد و بعدها شعبه‌هایی در بغداد، بمبئی، کلکته‌ و پاریس‌ نیز تأسیس‌ نمود (شهمردان‌؛ اشیدری، همانجاها؛ بانک‌ ملی ایران‌، ص‌ ۵۱).
http://mandegar.tarikhema.org/images/2011/03/madkhal_4857_1_1229933846.jpg
استخدام‌ زردشتیان‌ و مشغول‌ کردن‌ آنان‌ به‌ تجارت‌، به‌منظور کاهش‌ وابستگی آنان‌ به‌ کشاورزی سنّتی، از اهداف‌ اولیه ارباب‌ جمشید در ایجاد مراکز تجاری بود؛ از این‌رو، وی مدتی مهاجرت‌ زردشتیان‌ را به‌ پایتخت‌ تسهیل‌ نمود. در اوج‌ فعالیتهای او، ۱۵۰ زردشتی در شرکت‌ مالی و تجاریاش‌ کار میکردند (مهرفر، ۲۰۰۶).

کارمندان‌ ارباب‌ جمشید یکی از نخستین‌ محله‌های زردشتی نشین‌ تهران‌ را در اطراف‌ خانه وی ایجاد کردند و بعدها زردشتیان‌ دیگر نیز به‌ آن‌ محله‌ رفتند. وی در ملک‌ شخصی خود مدرسه‌ای برای زردشتیان‌ بنا کرد که‌ تحصیل‌ در آن‌ رایگان‌ بود (همانجا؛ نیز رجوع کنید به جکسون‌، ص‌ ۴۲۷). در آن‌ زمان‌ خریداری و تملک‌ زمین‌ کاری پر سود بود؛ ازاین‌رو، ارباب‌ جمشید املاک‌ بسیاری، به‌ویژه‌ در تهران‌ و خراسان‌ و فارس‌، خرید (بانک‌ ملی ایران‌، همانجا). او مالک‌ پانزده‌ یا شانزده‌ روستا بود (شهمردان‌، ص‌ ۴۴۳). ادامه خواندن “ارباب‌ جمشیدیان”