تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان

سلمان فارسی

ابونعيم روايت مي كند كه پيامبر خدا (ص) فرمود: روح الأمين بر من نازل شد و حديث كرد كه خدا چهار تن از اصحاب مرا دوست مي دارد: حاضران پرسيدند: آنان چه كساني اند؟ فرمود: على، سلمان، ابوذر و مقداد. (حلية الاولياء)

ويژگي هاي خانوادگي پس از اسلامِ سلمان، كه بارها از زبان او و اهل بيت (ع) به ثبت رسيده چنين است:
سلمان بن اسلام: سلمان فرزند اسلام (= سلمان فارسى)، فرزند عبداللّه، عضوي از خانواده پاك پيامبر و آزاد شده مصطفي.

ابن عساكر در تاريخ دمشق، گفت: سلمان فارسى، مكنّى به ابوعبداللّه، از اهالى رامهرمز (در استان خوزستان) و يا از اهالى اصفهان، از روستايى به نام «جى» بود و پدرش در اين روستا كشاورزى مى كرد و بر كيش زرتشتيت قرار داشت. سلمان نيز بر همين كيش بود، تا اين كه به مسيحيت تمايل پيدا كرد و مسيحى شد و پس از چندى با يهوديت آشنا شد. آن گاه به مدينه رفت و برده مردى از يهوديان بنى قريظه، قرار گرفت. هنگامى كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به اين شهر هجرت كرد با دعوت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با دين اسلام آشنا گرديد. سلمان به نزد آن حضرت آمد و مسلمان شد و پيامبر (ص) با مولاى او قراردادى بست بر اين كه سلمان كار كند و از درآمدهاى خويش، خود را آزاد كند. پيامبر (ص) و مسلمانان مدينه او را كمك كردند تا اين كه بهاى خويش را به يهودى پرداخت و آزاد گرديد. وى با اين كه ايرانى نژاد است در ميان عرب ها و مسلمانان حجاز كه غالبا عرب نژاد بودند، به مقامى رفيع و مرتبه اى بلند دست يافت.

كشّي در حديثي از امام باقر (ع) حسب و نسب سلمان را از زبان خودش چنين روايت مي كند: من سلمان فرزند عبدالله ام. گمراه بودم، خداوند به بركت محمد (ص) مرا هدايت كرد، عائله مند بودم به محمد (ص) بي نيازم ساخت و بنده بودم به محمد (ص) آزادم كرد. و اين، حسب و نسب من است. در روايات آمده است كه نام (سلمان) را پيامبر(ص) به او داد.
در سال اول هجرى، هنگامى كه پيامبراكرم (ص) ميان هر دو نفر از مسلمانان مهاجر و انصار پيمان برادرى برقرار نمود، ميان سلمان و ابودردا (عويمر بن زيد) نيز عقد اخوت بست و در اين ماجرا به سلمان فرمود: يا سلمان أنت من أهل البيت و قد آتاك الله العلم الاوّل و الاخر و الكتاب الاوّل و الكتاب الاخر؛ اى سلمان، تو از اهل بيت ما هستى و خداى سبحان به تو دانش نخستين و واپسين را عنايت كرده است و كتاب اوّل (نخستين كتابى كه بر پيامبران الهى نازل شده بود) و كتاب آخر (قرآن مجيد) را به تو آموخته است.

او در جنگ خندق، از طراحان اصلى جنگ بود و از آن بعد در تمامى جنگ هاى مسلمانان شركت نمود و حتى پس از رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در برخى از فتوحات اسلامى حضور فعال داشت.

سلمان فارسى، سال هاى دراز در پى حقيقت و يافتن پيامبر موعود بود و سرانجام گمشده خود را در شخص پيامبر اكرم (ص) يافته بود. از آن روز تمام عشق و محبت خود را متوجه پيامبر (ص) و خاندانش، به ويژه اميرمؤمنان عليه السّلام و خانواده گرامى اش نمود. هيچ گاه راضى نمى شد كه از آنان دور شده و يا ذره اى از محبت و دوستى خويش را نسبت به آنان كاهش دهد. حتى آن هنگامى كه مهاجر و انصار، هم دست شده و پس از رحلت پيامبر (ص)، خلافت اسلامى را غاصبانه از اميرمؤمنان عليه السّلام ربودند و آن حضرت و همسر گرامى اش حضرت فاطمه زهرا (س) را در اذيت و آزار قرار دادند، لحظه اى از آن بزرگواران جدا نشد. و از چهار نفراني كه اولين بار به عنوان شيعه علي نام گرفتند: سلمان فارسي، ابوذر غفاري، مقداد، و عمار ياسر محسوب ميشد.

سلمان با اين كه در حيات خود، حكومت و خلافت حضرت على عليه السّلام را درك نكرده و پيش از خلافت آن حضرت و امامت امامان بعدى، رحلت كرده بود، در عين حال، عارف به مقام آنان و معتقد به امامت امامان معصوم عليهم السّلام از ذريه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و از نسل اميرمؤمنان عليه السّلام بود. او خواهان خلافت حضرت على عليه السّلام پس از رحلت پيامبر اكرم (ص) و بنا به سفارش آن حضرت بود. هم چنين وى اعتقاد راسخ داشت بر اين كه اميرمؤمنان على بن ابيطالب عليه السّلام، نخستين مردى است كه به پيامبر اكرم (ص) ايمان آورد و آيين مسلمانى را برگزيد.

درباره نقش تقوا در سنجش ارزش آدمي در روايات، حكايت زيبايي آمده است كه روزي سلمان فارسي وارد مسجد نبوي شد و صحابه پيامبر(ع) به احترام او از جاي خود برخاستند و در صدر مجلس به او جاي دادند. لحظه اي نگذشته بود كه يكي از صحابه معروف نيز وارد مسجد شد، و چون سلمان را در صدر مجلس مشاهده كرد؛ لب به اعتراض گشود و گفت: «من هذا العجمي المتصدر فيمابين العرب؛ اين مرد ايراني و عجمي كه در صدر مجلس نشسته در ميان عرب ها چه مي كند؟»
رسول خدا (ص) با شنيدن اين سخن غير اسلامي به خشم آمد و بر بالاي منبر قرار گرفت و فرمود: «اي مردم! آگاه باشيد كه تمام انسان ها از زمان حضرت آدم تا زمان ما مثل دندان هاي ما يكسانند، عرب بر عجم، گندمگون بر سياه پوست امتيازي ندارد، مگر به تقوا.»
در روايتي ديگر آمده است كه روزي عمر به عنوان تحقير از حضرت سلمان پرسيد: تو كيستي و چيستي؟ سلمان بي درنگ جواب داد: «اول، من و تو نطفه گنديده و بد بو بوديم، طولي نمي كشد كه با مرگ، بدن من و تو تبديل به جسدي متعفن و نامطلوب خواهد شد، و چون قيامت بپاخيزد، و ميزان ها برپا گردد، هر كس ميزان اعمال او افزون تر و تقوايش بيشتر باشد به خدا نزديك تر خواهد بود.

شيخ مفيد (رحمت الله عليه) از جعفربن مؤدّب روايت مي كند كه سلمان، عمار، ابوذر و مقداد اركان اربعه هستند و ابونعيم سلمان را با اين ويژگي ها مي ستايد: پيشگام ترين فارسيان به اسلام، مِهتر دليران، تلاش گري كه آرام نگرفت و دريايي كه فرو ننشست، دانشمندي فرزانه و عابدي آگاه.
سلمان فارسى چه در حيات رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و چه پس از رحلت آن حضرت، هم چنين وى چه در ايامى كه در مدينه ساكن بود و چه در ايامى كه به حكومت مدائن منصوب شده بود، هميشه زندگى بى آلايش و ساده اى داشت. آن چه از بيت المال به عنوان حقوق سالانه به او مى رسيد، صدقه مى داد و خود با بافت زنبيل و دست رنج هاى خود معيشت مى نمود. هيچگاه مقام و منزلتش و يا حكومتى كه به وى واگذار شده بود، ذره اى وى را به عافيت طلبى و رفاه گرايى سوق نداد.

حتى آن هنگامى كه به حكومت مدائن رسيد، با روش هاى ساده زيستى و قناعت پيشه گى خويش، محرومان و مستمندان را به زندگى اميدوار مى كرد و با آنان همراه و همراز مى گرديد. از او نقل كرده اند كه به او گفتند: چرا از امارت ناخرسندى پاسخ داد: به خاطر حلاوت رسيدن به آن و مرارت جدايي اش.

ابونعيم و ذهبي نوشته اند كه سلمان در حالي كه بر حدود سي هزار نفر حكومت مي كرد، تنها با يك عبا كه فرش و لباس او نيز بود، براي مردم خطبه مي خواند. به همين جهت مورد سرزنش خليفه وقت، عمربن خطاب قرارگرفت. او در پاسخ خليفه چنين نوشت:

گفته بودى كه من حكومت خدا را ضعيف و سست كرده و خود را خوار گردانيده و خدمتكار مردم نموده ام به حدى كه اهالى مدائن نمى دانند كه من امير آن هايم ! پس مرا به منزله پلى گردانيده اند كه بر من مى گذرند و بارهاى خود را بر دوش من مى گذارند! و نوشته بودى كه اين ها باعث سستى سلطنت خدا مى شود! پس بدان كه ذلت در اطاعت الهى، دوست داشتنى تر است در نزد من از عزت در معيصت و نافرمانى خدا و تو خود مى دانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله تأليف دل هاى مردم مى نمود و به ايشان نزديكى مى جست و مردم هم به سوى او تقرب مى جستند…

به اين ترتيب وى، خليفه وقت را به سنت هاى فراموش شده رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله تذكر داد كه مردمى بودن و با آنان و همچون آنان زندگى كردن، نه تنها مغاير با زمامدارى نيست بلكه لازمه حكومت الهى و مردمى است و از سنت هاى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است.

مجلسي (رحمت الله عليه) روايت مي كند كه علي (ع) در بامدادي به مسجد درآمد و خطاب به مردم فرمود: اي مردم! خداوند شما را در مرگ برادرتان سلمان پاداش بزرگي عطا فرمايد. پيامبر خدا (ص) را در خواب ديدم، گفت: سلمان وفات يافته است و مرا به غُسل و كفن و نماز و دفنش سفارش فرمود و اكنون به سوي مداين مي روم. مردم خليفه خود را تا بيرون شهر بدرقه كردند و آن حضرت به طرف مداين حركت كرد و همان روز نزديك ظهر بازگشت و گفت: سلمان را دفن كردم.

مقبره سلمان فارسي كه در منطقه مدائن عراق و در جنوب بغداد قرار دارد، طي اقدامات تروريستي به دنبال هتك حرمت حرم ائمه اطهار سامراي عراق مورد اصابت خمپاره قرار گرفت.

ممکن است شما دوست داشته باشید
12 نظرات
  1. ناشناس می گوید

    لعنت برتو که مثل سلمان وطن فروشی ❓

    1. یه بنده ی خدا می گوید

      ببینم تو که هیچی از اسلام و دینو سلامان حالیت نیست اینجا چه غلطی می کنی تو برو دنباله همون سایت های خارجی و اروپایی که دارن تاریخ ایران رو با آدمای کثیفی مثل تو نشون مردم می دن

  2. ناشناس می گوید

    لعنت برتو که مثل سلمان وطن فروشی ❓

  3. لال می گوید

    من شنیدم سلمان پیامبربوده

    1. اِنی کاظمی می گوید

      آخرین پیامبر محمد بود.
      با سپاس از دیدگاه شما

    2. یه بنده ی خدا می گوید

      تو دیگه عجب پرتی هستی بابا

  4. محمدجوادتقی آبادی می گوید

    سلام درودخدابرپیامبرعظیم الشان اسلام واهل بیت پاکش وسلمان فارسی که یکی ازاهل بیت پیامبربود
    توصیه حقیر به برادران وخواهران ایرانی خودم این است که اگرمی خواهند بداند که سلمان وطن فروش بود ویا برعکس باعث افتخار میهن و هم میهن خودبودیانه کتاب اسلام ایران ونقش ایرانیان دراسلام را بخوانند.بعدبه اگر متقاعد نشدندبعدبیایند به مشاهیرخود و دوستان خدا بد وبیراه بگویند.خوشحال میشم به وبلاگ این برادر کوچکتان سربزنید ونظربگذارید.از مدیراین وب هم تشکرمی کنم ودستش راازدورمی بوسم
    محمدجوادتقی آبادی-دانشجوی مهندسی نفت ومسئول مرکز پژوهش های علمی شهید وزوایی

  5. امیر پدرام می گوید

    بحث , بحث اولویت و حقیقت جوییست.
    ایرانیان به (راست گویی , مهارت در تیر اندازی و مهارت در اسب دوانی) مشهور بوده اند.
    و به لطف زرتشت , به حق گرایی خود فزونی بخشیدند طوری که کردار و پندار نیک همسفر با گفتار نیک آنان شد.

    اما
    همانطور که سطح سواد , علم و آگاهی عامه و خاصه ی مردم طی گذشت زمان رشد می کند,نیاز به جواب های حقیقت جویانه نیز رو به افزایش می رود.

    سلمان , شخصی بود که می دانست و فهمیده بود که در تعصب , هیچ جای پیشرفت نیست و چون دین و آیین دیرینه اش را درک کرده بود جویای پاسخ های راسخ برای سوالات بنیادی خویش بود.

    و بدان جهت که در عصر پیامبر اسلام می زیست و خبر رسالت فردی از اعراب را شنیده بود ( هم از ایین یهود و هم ایین عیسوی) جویای آخرین فرستاده ی خدا شد.

    چون حق گرا بود.

    آن طور که من ازیشان اطلاع دارم همزمره ی علی و پیامبر و آل او یعنی رستگارانند.

    انصاف دهید,
    ما نیز اگر حق گرا باشیم , هدایت خواهیم شد.
    وقت بسیار کم است و عبرت زیاد.
    اشتباهات گذشتگان رو مرتکب نشیم.

    ایران , قطره ای از اقیانوس دنیاست که خداوند اون رو ارث مومنین و رستگاران قرار داده.
    عرب دشمن ما نیست,یهود نیز
    جهالت دشمن ماست
    جهل ما باعث میشه تا با هر نظری کل گذشته مون رو به باد تغییر بسپریم و استقامت نداشته باشیم.
    یک راه
    یک هدف
    یک عشق
    و فقط یک فرصت
    دوستان , فقط بسیار کم است.

    شاد باشید و سالم.

  6. آرتمیس می گوید

    دینی که بازوروشمشیر وباکشتن مخالفانش به اسم جهاد بخوادگسترش پیدا کنه من اونو دین نمیدونم وطرفدارانش هم متجاوززززززززززززززززززززززززززززززززززززززززززند این حقیقت وقبول کنید والکی ازاین عربهای ….. دفاع نکنید

  7. آرتمیس می گوید

    سلمان بزرگترین وطن فروش درتاریخ ایرانه

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.