تاریخ ما
گزیده‌ای از تاریخ و تمدن جهان باستان

ژان پل سارتر

گردآورى و ترجمه: فرهاد كاوه

•۱۹۰۵ «ژان پل سارتر» رمان نويس، نمايشنامه نويس، فيلسوف اگزيستانسياليست و منتقد ادبى در سال ۱۹۶۴ براى جايزه نوبل ادبيات انتخاب شد اما او در اعتراض به نظام اجتماعى بورژوا از دريافت جايزه امتناع كرد. او در سال ۱۹۲۹ در دانشسراى عالى پاريس با «سيمون دوبووار» آشنا مى شود و سال هاى زيادى را در كنار هم مى گذرانند.
«ژان پل سارتر» در ۲۱ ژوئن ۱۹۰۵ در پاريس به دنيا آمد. پدرش «ژان باتيست سارتر» افسر نيروى دريايى بود كه در پانزده ماهگى «ژان پل» از دنيا رفت. «سارتر» در نوشته هايش به ندرت از پدرش ياد مى كند. مادرش «آن مارى شوايتزر» برادرزاده «آلبرت شوايتزر» برخلاف پدر «سارتر» نقش مهمى در زندگى اش ايفا مى كند. «سارتر» تحصيلات دبيرستانى خود را در دبيرستان شهر «لاروش» آغاز مى كند اما پس از مدتى محيط پرتنش و عارى از اخلاقيات دبيرستان او را به تغيير محل تحصيل و ادامه تحصيل در دبيرستان «لويى لوگدان» وا مى دارد. در نوزده سالگى وارد دانشسراى عالى پاريس مى شود و چهار سال بعد در امتحانات نهايى رشته فلسفه مردود اعلام مى شود. دليل مردودى «سارتر» عقيده اش در مورد فلسفه بود كه مى گفت: «فلسفه فهميدنى است، نه حفظ كردنى».
در امتحانات سال بعد، سارتر با درجه ممتاز قبول شد و «سيمون دوبووار» و «ژان هيپوليت» رتبه هاى بعدى را از آن خود كردند.
در اين برهه از زمان بود كه آشنايى «سيمون دوبووار» و «ژان پل سارتر» اتفاق افتاد و پس از مدتى به رابطه اى عميق مبدل شد كه تا پايان عمرشان ادامه پيدا كرد. در سال ۱۹۳۱ سارتر به عنوان معلم فلسفه به دبيرستان «لوهاور» رفت و به همين دليل مدت ها از «دوبووار» دور بود و پس از بازگشت هر دو تصميم به ازدواج گرفتند.
بين سال هاى ۱۹۳۳ و ۱۹۳۴ سارتر فرصتى مطالعاتى براى سفر به برلين و مطالعه فلسفه نوين آلمانى به دست مى آورد و در برلين نوشته هاى «هوسرل» و «هايدگر» را مطالعه مى كند و از مفاهيم هر دو تاثير مى پذيرد. آنچنان كه اين تاثيرات بعدها در كتاب هاى «هستى و نيستى» ۱۹۴۱ تحت تاثير هايدگر و «رساله تخيل» (۱۹۳۶)، «نظريه احساسات» (۱۹۳۹) و «مخيلات» (۱۹۴۰) تحت تاثير «هوسرل» پديدار مى شود.
پس از بازگشت از آلمان در سال ۱۹۳۶ رمان «تهوع» را در شهر لوهاور مى نويسد. «دوبووار» در خاطرات خود نقل مى كند زمانى كه «سارتر» در «لوهاور» تدريس مى كرد دچار تخيلات و توهماتى شده بوده و فكر مى كرد خرچنگ ها او را دنبال مى كنند. كه اين ترس و وحشت در نمايشنامه «گوشه نشينان آلتونا» متجلى مى شود.
«سارتر» اولين رمانش را به انتشارات مشهور «گاليمار» مى برد و «گاستون گاليمار» آن را با ترديد مى پذيرد و نام كتاب را از «ماليخوليا» به «تهوع» تبديل مى كند.
رمان «تهوع» تفسيرى است بر آنارشيسم فلسفى به معناى نفى هرگونه اجبار. در همين سال «ژان پولهان» يكى از سردبيران گاليمار داستان جديد «سارتر» با عنوان «ديوار» را براى چاپ در مجله اش مى پذيرد. در سال ۱۹۳۸ مجموعه داستان هاى ديوار چاپ شد و همان سال «تهوع» به عنوان رمان سال برگزيده شد.
«هنرى پيتر» منتقد شهير فرانسوى در مورد «سارتر» و مجموعه داستان «ديوار»ش مى گويد: «در فرانسه در صد سال اخير پس از بالزاك، تاكنون داستان كوتاهى به اهميت مجموعه داستان هاى ديوار نيامده است.» در همان سال «سارتر» به سمت استاد فلسفه در دبيرستان «لويى پاستور» شهر «نوئى» در نزديكى پاريس منصوب شد. با آغاز جنگ جهانى دوم «سارتر» به جبهه مى رود و در بخش هواشناسى مشغول به خدمت مى شود و فرصت مى يابد تا نوشتن جلد اول از رمان سه جلدى «راه هاى آزادى» را به پايان برساند و در ۲۱ ژوئن ۱۹۴۰ در سى و پنجمين سالگرد تولدش به اسارت ارتش آلمان درمى آيد و يك سال بعد از اسارت آزاد مى شود. پس از آزادى شاهكار فلسفى اش «هستى و نيستى» را كه تحت تاثير «هايدگر» نوشته بود به چاپ مى رساند.
سارتر نمايشنامه نويسى چيره دستى بود. در سال ۱۹۴۳ او نمايشنامه «مگس ها» را به رشته تحرير درآورد و پس از آنكه اين نمايشنامه روى صحنه رفت، موجب شگفتى همگان شد چه از لحاظ ساختار ادبى و فلسفى و چه از لحاظ مفاهيم سياسى كه در لفافه بيان شده بود.
از سال ۱۹۷۳ اين فيلسوف بزرگ قدرت بينايى خود را به تدريج از دست داد و در اواخر عمرش كور شد. او در ۱۵ آوريل ۱۹۸۰ بر اثر التهاب ريه در پاريس درگذشت.

ممکن است شما دوست داشته باشید
5 نظرات
  1. محمد می گوید

    عالی بود

  2. محمد می گوید

    عالی بود

  3. نسرین می گوید

    بد نیست

    1. اِنی کاظمی می گوید

      جای خوشالیست.

  4. علي اكبر فتاحي می گوید

    آخرين مهلت رو بخونين . منقلبتون ميكنه

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.