برچسب: مشهور

زندگانی خیام نیشابوری ۵

زندگانی خیام نیشابوری

خیامی . [ خ َی ْ یا ] (اِخ ) لقب دیگر خیام شاعر و فلکی معروف ایران است . علماء عصر وی او را گاه دستور و گاه امام و گاه حکیم و حجهالحق و فیلسوف می نامیده اند. (یادداشت مؤلف ). در حواشی چهارمقاله ٔ عروضی شرح زیر درباره ٔ خیامی بقلم میرزا محمدخان قزوینی آمده است : خواجه ٔ امام عمرخیامی ابوالفتح بن ابراهیم الخیامی او الخیام النیسابوری از مشاهیر حکماء و ریاضیین اواخر قرن پنجم و...

زندگانی سلمان ساوجی ۵

زندگانی سلمان ساوجی

خلاصه : خواجه جمال الدین سلمان بن خواجه علاءالدین محمد مشهور به سلمان ساوجی، در اوایل قرن هشتم هجری در ساوه به دنیا آمد. وی از آخرین قصیده سرایان معروف ایران پیش از صفویان است. او در تغزل و تشبیب نیز مهارت داشت. به عقیده وی، قدرت شاعری در توانایی به کارگیرری صناعات ادبی در شعر است. شایان نقل است که بیشتر قصاید سلمان در مدح سلاطین و وزراء‌و اندکی نیز در موضوعات اخلاقی، دنیاگریزی و نعت پیامبر و ائمه...

زندگانی خسروانی‌ خراسانی‌، ابوطاهر طیب‌بن‌ محمد ۰

زندگانی خسروانی‌ خراسانی‌، ابوطاهر طیب‌بن‌ محمد

خُسرَوانی‌ خراسانی‌، ابوطاهر طیب‌بن‌ محمد، از شاعران‌ سدۀ‌ چهارم‌ در دربار سامانیان‌. از زندگی‌ او اطلاع‌ چندانی‌ در دست‌ نیست‌. به‌ نوشتۀ‌ عوفی‌ در اوایل‌ قرن‌ هفتم‌، او از شاعران‌ آل‌سامان‌ بود که‌ در دولت‌ آنان‌ به‌راحتی‌ زیست‌ و در پایان‌ عمر از بیماری‌ رنج‌ می‌برد (ج‌ ۲، ص‌۲۰). سوزنی‌ سمرقندی‌، شاعر قرن‌ ششم‌، نیز به‌ رنج‌ و بیماری‌ خسروانی‌ اشاره‌ کرده‌ است‌ (ص‌ ۱۳۸). در قرن‌ دوازدهم‌، واله‌ داغستانی‌ (ج‌۲، ص‌ ۷۰۶) او را حکیم‌ خسروانی‌ خوانده‌ و گفته‌...

زندگانی میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی ۰

زندگانی میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی

بیدل دهلوی ، میرزا عبدالقادر ، شاعر پارسی گوی هند و نماینده برجسته سبک هندی . در ۱۰۵۴ در عظیم آباد هند (امروزه : پتنه * ) چشم به جهان گشود. نیاکان او از قبیله اَرلاس از اقوام مغولی و ترکان جغتایی و ساکن بخارا بودند (عبدالغنی ، ص ۴ـ ۵). پدرش ، عبدالخالق ، از صوفیان قادری بود که در جوانی به سپاهیگری اشتغال داشت ، اما در همان سنین این شغل را رها کرد و به خدمت عرفا...

زندگانی ابو علی سینا ۴

زندگانی ابو علی سینا

ابوعلی بن سینا. [ اَ ع َ لی ی ِ ن ِ ] (اِخ )  حسین بن عبداﷲبن حسن بن علی بن سینا ملقب به حجهالحق شرف الملک امام الحکماء. معروف به شیخ الرئیس . از حکمای فخام و علمای کبار جهان و اطبای اسلام است . مراتب علمش بیشتر از آن که محاسب وهم تواند احصا کند و مقامات فضلش بالاتر از آن است که طایر خیال بر آن ارتقا جوید. و او اول حکیمی است که در دوره...

زندگانی حسن صبّاح ۲

زندگانی حسن صبّاح

نگارنده فرهاد دفترى | حسن صبّاح ، بنیان‌گذار دولت اسماعیلیه در ایران و نیز بانى دعوت مستقل اسماعیلیه نزارى. درباره آغاز زندگى و دوره جوانى او اطلاعات کمى وجود دارد. اینکه حسن صباح و خواجه نظام‌الملک و عمر خیام در کودکى باهم در مکتبى در نیشابور به تحصیل مشغول بودند  ، افسانه است و سند تاریخى ندارد. مؤلفى مجهول وقایع دوران حکمرانى حسن صباح، اولین خداوند الموت* و رهبر اسماعیلیان ایران (که آنان وى را سیّدنا خطاب می کردند)، را...